Artroskopia – wskazania i przebieg zabiegu

Ortopedia

Artroskopia jest dziś złotym standardem małoinwazyjnego leczenia wnętrza stawów. W porównaniu z tradycyjnymi metodami otwartymi pozwala znacząco zmniejszyć dolegliwości bólowe po zabiegu, skrócić czas hospitalizacji, ograniczyć ryzyko powikłań – a przede wszystkim, dzięki powiększonemu obrazowi z kamery, przeprowadzić precyzyjne leczenie nawet najtrudniej dostępnych struktur stawu.

Na czym polega artroskopia?

Zabieg wykonywany jest przez kilka punktowych nacięć skóry. Przez otwory o średnicy zaledwie 2–4 mm chirurg wprowadza do wnętrza stawu miniaturową kamerę (artroskop) oraz narzędzia o tej samej średnicy. Obraz ze stawu jest wyświetlany na monitorze w sali operacyjnej w wysokiej rozdzielczości. Całość odbywa się bezkrwawo, bez konieczności rozległego przecinania tkanek.

Dzięki punktowym dostępom można leczyć staw ze wszystkich stron jednocześnie – co byłoby niemożliwe przy jednym, tradycyjnym cięciu. Odsetek powikłań pooperacyjnych przy artroskopii wynosi około 0,003%, podczas gdy przy metodach otwartych sięga średnio 3%.

Dlaczego stawy wymagają leczenia?

Stawy zapewniają ruchomość całemu organizmowi. Bez sprawnych stawów niemożliwe jest normalne życie, praca i aktywność fizyczna. Chore stawy to nie tylko ograniczenie sprawności, ale też przewlekły, dokuczliwy ból. Uszkodzenia stawów stanowią coraz większy odsetek urazów, z jakimi pacjenci trafiają do ortopedy. Do najczęstszych przyczyn należą:

• otyłość i przeciążenia wynikające z nadmiernej masy ciała,
• siedzący tryb życia i brak regularnej aktywności fizycznej,
• przewlekły stres powodujący wzmożone napięcie mięśniowe,
• urazy – sportowe (narty, rower, piłka nożna, bieganie, pływanie) lub codzienne (np. niefortunne zejście po schodach).

Uszkodzony staw jest zazwyczaj obrzęknięty, bolesny i niestabilny. Nieleczony może wywołać poważne i trwałe konsekwencje zdrowotne.

W jakich stawach wykonuje się artroskopię?

Doświadczony chirurg artroskopowy może leczyć metodą endoskopową niemal wszystkie stawy:

• staw kolanowy,
• staw barkowy,
• staw biodrowy,
• staw skokowy,
• staw łokciowy,
• staw nadgarstkowy oraz małe stawy ręki i stopy (mikroartroskopia).

Wskazania do artroskopii

Artroskopię wykonuje się m.in. w przypadku:

• urazów stawów różnego pochodzenia, w tym przeciążeniowych,
• niestabilności stawów,
• złamań śródstawowych,
• torbieli okołostawowych,
• reumatoidalnego zapalenia stawów,
• zmian zwyrodnieniowych,
• obecności ciał obcych w stawie,
• nowotworów w obrębie stawów,
• wszelkich przewlekłych dolegliwości bólowych lub nawracających obrzęków stawów.

Czas trwania zabiegu wynosi od kilkudziesięciu minut do 2–3 godzin – w zależności od rodzaju i rozległości zmiany (np. rekonstrukcje wielowięzadłowe trwają dłużej).

Przebieg zabiegu – krok po kroku

Artroskopia przeprowadzana jest na sali operacyjnej, w warunkach całkowicie sterylnych. Pacjent nie odczuwa bólu ani dyskomfortu podczas zabiegu.

Badania przed operacją

Standardowo wykonuje się badanie RTG operowanego stawu. W zależności od wskazań lekarz może zlecić dodatkowo rezonans magnetyczny (MRI) – oceniający stan tkanek miękkich, chrząstek i kości.

Znieczulenie

Zabieg wykonywany jest w znieczuleniu miejscowym lub ogólnym. U dzieci stosuje się wyłącznie znieczulenie ogólne.

Ułożenie pacjenta i przygotowanie pola operacyjnego

Pacjent układany jest w pozycji leżącej lub siedzącej – zależnie od operowanego stawu. Skóra w okolicy stawu jest dezynfekowana i obkładana sterylnymi serwetami chirurgicznymi. Następnie chirurg wykonuje punktowe nacięcia i wprowadza artroskop oraz narzędzia operacyjne.

Po zabiegu

Ze względu na minimalne nacięcia powrót do sprawności po artroskopii jest znacznie szybszy niż po operacjach otwartych. Szczegółowe zalecenia pooperacyjne – dotyczące obciążania kończyny, ćwiczeń, chłodzenia stawu i kontroli gojenia – pacjent otrzymuje od lekarza Artromedical bezpośrednio po zabiegu.