Leczenie schorzeń nadgarstka – zespół cieśni, choroba de Quervaina, chrząstka trójkątna i kość łódeczkowata

Ortopedia

Zespół cieśni kanału nadgarstka – leczenie

We wczesnym stadium choroby możliwe jest skuteczne leczenie zachowawcze. Jeśli jednak przynosi ono niewystarczające efekty lub objawy są już znacznie zaawansowane, leczenie operacyjne staje się metodą z wyboru.

Leczenie zachowawcze

Dostępne metody nieoperacyjne obejmują:

• szynę gipsową utrzymującą nadgarstek w pozycji neutralnej lub w lekkim wyproście;
• iniekcje kortykosteroidów do kanału nadgarstka;
• ćwiczenia poprawiające przesuwalność nerwu pośrodkowego;
• modyfikację sposobu wykonywania czynności zawodowych, które nasilają objawy;
• okresową fizykoterapię.

Leczenie operacyjne

Celem zabiegu jest zwiększenie wymiarów kanału nadgarstka poprzez przecięcie więzadła poprzecznego. Dostępne są dwie metody:

• Operacja otwarta – zapewnia doskonałe uwidocznienie struktur anatomicznych i pozwala rozpoznać ewentualne anomalie budowy; standardowo stosowana i wiarygodna;
• Technika artroskopowa – pozwala na szybszy powrót do normalnej aktywności i jest mniej traumatyczna dla tkanek. Najszerzej stosowane techniki to zabieg z podwójnego dostępu wg Chow oraz zabieg z pojedynczego dojścia wg Agee. Metoda artroskopowa wiąże się jednak z nieco wyższym ryzykiem uszkodzeń jatrogennych.

Oba podejścia – otwarte i artroskopowe – w porównywalnym stopniu gwarantują ustąpienie dolegliwości. Należy pamiętać, że zabieg daje jedynie szansę na regenerację nerwu, która może trwać nawet kilkanaście miesięcy w zależności od stopnia zaawansowania choroby przed operacją.

Choroba de Quervaina – leczenie

Choroba de Quervaina to zapalenie pochewek ścięgnistych mięśni kciuka, objawiające się bólem po stronie promieniowej nadgarstka. Leczenie zachowawcze jest skuteczne jedynie we wczesnym stadium.

Postępowanie zachowawcze

W pierwszej kolejności należy zaprzestać wykonywania czynności nasilających dolegliwości. Następnie stosuje się unieruchomienie nadgarstka i kciuka w szynie na 3–4 tygodnie. Wyniki leczenia można poprawić, łącząc szynę z:

• iniekcją sterydów do pochewki maziowej,
• fizykoterapią.

Leczenie operacyjne

W zaawansowanych przypadkach leczeniem z wyboru jest zabieg chirurgiczny polegający na przecięciu troczka i częściowym wycięciu pochewek ścięgnistych oraz pozapalnych zrostów. Zabieg przynosi trwałe ustąpienie dolegliwości.

Uszkodzenie kompleksu chrząstki trójkątnej – leczenie

Chrząstka trójkątna (TFCC – triangular fibrocartilage complex) stabilizuje stronę łokciową nadgarstka. Jej uszkodzenia objawiają się bólem po stronie łokciowej, osłabioną siłą chwytu i niestabilnością.

Leczenie wstępne

Wstępne postępowanie obejmuje: odpoczynek, unieruchomienie nadgarstka oraz leki przeciwzapalne. Jeżeli objawy utrzymują się pomimo leczenia zachowawczego, wskazane jest postępowanie operacyjne.

Leczenie artroskopowe

Najczęściej stosowaną metodą jest artroskopia nadgarstka. Rozdarcie chrząstki trójkątnej w jej centralnej części opracowuje się artroskopowo – niestabilny fragment usuwa się, a jednocześnie zaopatruje się wszelkie ogniska uszkodzeń chrząstek stawowych. W części przypadków możliwa jest naprawa uszkodzonej chrząstki zamiast jej usunięcia.

Złamanie kości łódeczkowatej – leczenie

Kość łódeczkowata to najczęściej łamiąca się kość nadgarstka. Ze względu na specyficzne unaczynienie złamania tej kości goją się trudno i wymagają precyzyjnego leczenia.

Leczenie zachowawcze

W przypadku rozpoznania lub podejrzenia złamania należy zastosować unieruchomienie gipsowe z unieruchomieniem kciuka w opatrunku typu „rękawiczka balowa". Czas gojenia wynosi średnio 6–12 tygodni, choć często jest dłuższy. Odsetek prawidłowych zrostów po leczeniu zachowawczym wynosi 60–90%.

Wskazania do leczenia operacyjnego

Aby uniknąć braku zrostu i jego poważnych następstw, leczenie operacyjne jest wskazane w przypadkach:

• złamania z przemieszczeniem powyżej 1 mm,
• złamań wieloodłamowych,
• złamań bieguna bliższego (strefa słabego ukrwienia),
• opóźnienia rozpoznania i leczenia,
• zwiększenia kąta wewnątrzłódeczkowatego powyżej 35 stopni,
• stosunku wysokości do długości kości powyżej 0,65,
• złamań połączonych z uszkodzeniami około kości księżycowatej.

Leczenie operacyjne może być wykonane z dostępu dłoniowego lub grzbietowego albo techniką przezskórną. Do stabilizacji złamania stosuje się dedykowane implanty dopasowane do kształtu i wymiarów kości łódeczkowatej.