Szczepienie przeciwko WZW B – wszystko, co powinieneś wiedzieć przed zabiegiem

Profilaktyka

Dlaczego szczepienie przeciwko WZW B jest ważne?

Szczepienia przeciwko wirusowemu zapaleniu wątroby typu B (WZW B) są w Polsce standardem profilaktyki zdrowotnej. Jeszcze w 1993 roku Polska notowała jedną z najwyższych zachorowalności na WZW B w Europie – 35 przypadków na 100 000 mieszkańców. Po wprowadzeniu w 1994 roku masowych szczepień wskaźnik ten spadł siedmiokrotnie – do 5 na 100 000 mieszkańców. To najlepszy dowód na skuteczność profilaktyki. Przed planowym zabiegiem operacyjnym warto mieć potwierdzoną odporność na ten wirus.

Kto powinien się zaszczepić?

Szczepienie zalecane jest każdej osobie, która nie była dotychczas szczepiona i nie przebyła zakażenia WZW B. Osobom, które nie pamiętają swojego statusu szczepień, zaleca się wykonanie badania miana przeciwciał antyHBs – jest ono siedmiokrotnie tańsze od pełnego cyklu szczepień i pozwala uniknąć zbędnych iniekcji.

Interpretacja wyników badania antyHBs

• Wynik ujemny – brak odporności; należy przeprowadzić pełne szczepienie.
• Wynik dodatni poniżej 10 UI/ml – niska odporność; zaleca się co najmniej dawkę przypominającą lub powtórzenie całego cyklu 3 dawek, a następnie ponowne sprawdzenie miana miesiąc po ostatniej dawce.
• Wynik dodatni powyżej 10 UI/ml – pełna odporność na zakażenie wirusem HBV. W wyjątkowych przypadkach (poziom 10–100 UI/ml u osoby z grupy podwyższonego ryzyka) można rozważyć podanie jednej dawki przypominającej.

Kto nie musi się szczepić?

• Większość dzieci urodzonych między 1996 a 2006 rokiem – szczepienia noworodków prowadzone są w Polsce od 1996 roku, a odsetek uodpornionych dzieci i młodzieży (0–10 lat) przekracza 95%.
• Osoby, które wcześniej ukończyły pełen cykl szczepień.
• Osoby, które przebyły zakażenie wirusem HBV.
• Nosiciele antygenu HBs (HBsAg).
• Osoby z rozpoznanym przewlekłym zapaleniem wątroby typu B.

Schemat szczepienia

Standardowy schemat obejmuje 3 dawki podawane w odstępach: teraz (0), po miesiącu (1) i po 6 miesiącach (6). Maksymalną odporność osiąga się miesiąc po przyjęciu ostatniej dawki, czyli po około 7 miesiącach.

Alternatywny schemat 4 dawek (0, 1, 2, 12 miesięcy) stosowany jest rzadziej, ale jest skuteczną opcją dla osób preferujących dłuższy harmonogram.

Tryb przyspieszony

Dla osób dorosłych powyżej 15. roku życia, które nie są odporne na HBV i planują wyjazd do kraju wysokiego ryzyka lub mają pilną potrzebę poddania się zabiegowi medycznemu, dostępny jest przyspieszony schemat szczepień. Po 21 dniach uzyskuje się krótkotrwałą odpowiedź immunologiczną, którą utrwala się dawką przypominającą podawaną w 12. miesiącu od pierwszej iniekcji.

Kiedy szczepić ponownie?

U wszystkich prawidłowo zaszczepionych osób, które wytworzyły przeciwciała antyHBs, nie ma potrzeby stosowania dawek przypominających przez co najmniej 15 lat od szczepienia. Odporność utrzymuje się nawet wtedy, gdy poziom przeciwciał spadnie poniżej 10 UI/ml lub całkowicie zaniknie.

Przeciwwskazania

Nie istnieją typowe, swoiste przeciwwskazania do szczepienia przeciwko WZW B – jest to jedna z najbezpieczniejszych dostępnych szczepionek. Kobiety planujące ciążę powinny zaszczepić się przed zajściem w ciążę. W wyjątkowych sytuacjach dopuszczalne jest szczepienie w drugiej połowie ciąży, jednak ze względu na niewystarczającą liczbę badań w tej grupie jakiekolwiek szczepienia w ciąży nie są ogólnie zalecane. Przed szczepieniem nie jest wymagane badanie w kierunku antygenu HBs.