Torbiel Bakera (torbiel podkolanowa) – leczenie

Ortopedia

W zależności od rodzaju torbieli podkolanowej (torbieli Bakera, cysty Bakera) oraz nasilenia wywoływanych przez nią objawów możemy wybrać jeden z kilku sposobów leczenia. Zawsze jednak należy rozpocząć od najmniej obciążającego leczenia nieoperacyjnego – dotyczy to szczególnie pacjentów pediatrycznych.

Leczenie zachowawcze

Leczenie zachowawcze, stosowane we wczesnym okresie choroby, może przynieść dobry efekt terapeutyczny. Obejmuje ono:

• ćwiczenia i zabiegi fizykoterapeutyczne;
• opaski uciskowe;
• okresowe usunięcie nagromadzonego płynu z jednoczesnym podaniem leku przeciwzapalnego;
• właściwy dobór obuwia;
• umiarkowaną, indywidualnie dobraną aktywność fizyczną.

Metody polegające na podawaniu do wnętrza torbieli środków obliterujących (powodujących obkurczanie i zrosty) są dobrze tolerowane przez pacjentów, jednak nie leczą źródła powstawania płynu ani leżącej u podstaw choroby stawu, która jest główną przyczyną torbieli Bakera – mają zatem niewielkie szanse na zapewnienie trwałego wyleczenia.

Leczenie inwazyjne

Terapię inwazyjną należy każdorazowo zacząć od próby usunięcia przyczyny powstawania torbieli. Samo leczenie artroskopowe – jako metoda izolowana – obarczone jest znaczną ilością nawrotów, sięgającą ponad 60%. Podobnie klasyczne leczenie chirurgiczne, polegające na usunięciu torbieli i szczelnym zeszyciu torebki w miejscu jej połączenia ze stawem, nie zapobiega nawrotom – według różnych autorów może ich być nawet do 70%.

Próby zwiększenia efektywności leczenia klasycznego poprzez wzmocnienie torebki mięśniami brzuchatym i półbłoniastym lub naszyciem tzw. pedicle graft (miejscowego przeszczepu wzmacniającego, np. z mięśnia) w okolicę połączenia ze stawem napotykają na istotne ograniczenie: ze względu na znaczną zmianę wzajemnego położenia mięśni i stawu podczas ruchu, dochodzić może do rozerwania lub zniszczenia wykonanego wzmocnienia.

Leczenie operacyjne klasyczne

Polega na usunięciu zmiany torbielowatej i dokładnym zaszyciu miejsca połączenia torbieli ze stawem kolanowym. Metoda ta nie eliminuje żadnej z przyczyn powstawania torbieli i wiąże się z koniecznością wykonania długiego cięcia operacyjnego, znacznymi dolegliwościami bólowymi po zabiegu oraz długim powrotem do pełnej aktywności.

Leczenie endoskopowe – metoda opracowana w Artromedical

Endoskopowy (artroskopowy) sposób leczenia torbieli podkolanowej, opracowany i rutynowo stosowany przez dr. Konrada Malinowskiego, obejmuje kompleksowe postępowanie:

• leczenie chorób wewnątrzstawowych;
• usunięcie połączenia staw–torbiel (zastawki);
• usunięcie samej zmiany z okolicy podkolanowej.

Metoda ta pozwala w najmniej inwazyjny sposób usunąć wszystkie znane przyczyny powstawania torbieli podkolanowej, co zdecydowanie poprawia wyniki leczenia i zmniejsza odsetek nawrotów.

Zabieg wykonany metodą artro-/endoskopową stanowi uzupełnienie artroskopii leczniczej stawu i dzięki temu zapewnia:

• niewielkie dolegliwości pooperacyjne;
• wczesny powrót do pełnego zakresu ruchomości i aktywności;
• krótką hospitalizację – pacjent przebywa w szpitalu jedną dobę.

Opracowany i indywidualnie dobierany sposób operacyjny jest metodą bezpieczną, powtarzalną i dobrze tolerowaną przez pacjentów. Do czerwca 2011 r. dr Konrad Malinowski przeprowadził ponad 250 tego rodzaju zabiegów z okresem obserwacji wynoszącym do 10 lat – według dostępnej literatury polsko- i anglojęzycznej jest to prawdopodobnie największe doświadczenie w artro-/endoskopowym leczeniu torbieli podkolanowej na świecie.

Ze względu na małą inwazyjność metody stosuje się ją również w leczeniu trudnych przypadków torbieli podkolanowej u dzieci.

Możliwe powikłania niewłaściwego leczenia

Torbiel podkolanowa sąsiaduje bezpośrednio z ważnymi naczyniami krwionośnymi i nerwami dołu podkolanowego. Zaniechanie leczenia lub wybór nieodpowiedniej metody może prowadzić do poważnych powikłań. Z tego względu wczesna diagnoza i właściwe postępowanie terapeutyczne mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa pacjenta i trwałości uzyskanych wyników.